Kunst draait voor mij niet om bezit. Anders geniet alleen ik ervan

Een museum in een woonwijk: dat alleen al maakt het Paul Delvaux Museum bijzonder. Achter de charmante gevel in Sint-Idesbald ontvouwt zich ondergronds meer dan 1.000 vierkante meter kunst – de grootste Delvaux-collectie ter wereld. Schilderijen, tekeningen, aquarellen, schetsboeken en etsen vullen een plek die de kunstenaar zélf mee vormgaf. Manager Ingrid Tahon (65) gidst ons door haar passie, job en magische werkplek. Koksijdenaars genieten van gratis toegang en iedereen – geloof ons – van de garnaalkroketten uit de bijhorende brasserie. Allen daarheen, want de stichting dreigt deze erfgoedparel na 2026 te sluiten. Misschien kan een sterke publieksstroom het verschil maken?

Kunstliefde zonder diploma

Treinen, naakte vrouwen en skeletten: zo vatten de meeste mensen Paul Delvaux samen. Ook Ingrid, tot ze op Valentijnsdag 2022 begon als manager van het museum in Sint-Idesbald. “Het werd al snel une grande histoire d’amour. Ik wist niet dat zijn oeuvre zó uitgebreid was.” De Kortrijkse woonde 26 jaar in Frankrijk, waar ze voor een departementaal agentschap ondernemingen begeleidde – een rol die ze later verderzette voor de provincie West-Vlaanderen, vanuit Brugge. Corona bracht haar naar de zee, haar passie naar een laatste carrièreswitch. “Ik heb geen kunststudies gevolgd, maar exposities, lezingen en theater kleuren al decennialang mijn vrije tijd. Tussen zo’n culturele rijkdom mogen werken is een groot privilege. Bovendien komen bezoekers hier in vakantiemodus, dus ze zijn altijd goedgezind.”

Flexibiliteit als stroming

Wie denkt dat een museummeester vooral wat rondwandelt tussen schilderijen, heeft het mis. Het Paul Delvaux Museum draait op een klein team: twee halftijdse onthaalmedewerkers, Delvaux-experte Camille en manager Ingrid. “Zonder onze vrijwilligers en gidsen redden we het niet.” Zelf schakelt ze tussen brainstormen, organiseren, administratie, communicatie, HR, boekhouding én merchandising. “En wanneer het museum open is, help ik bewust mee beneden, om voeling te houden met onze bezoekers.” Daarbovenop komen nog de verrassingen van de dag. “Een toilet dat verstopt zit of lichten die knipperen: flexibiliteit is onze leuze”, knipoogt ze. Waar Ingrid het voor doet? “Het enthousiasme van het team, de complimenten van bezoekers en de magische stilte op sluitingsdagen.”

Gekaderd door Delvaux zelf

Weinig kunstenaars hingen zélf hun museum mee op – en al zeker niet zo bescheiden als Paul Delvaux. “Aangezien hij geen kinderen had, wou hij maar één ding: dat zijn collectie bijeen bleef. Van de opening in 1982 tot zijn overlijden in 1994 kwam hij hier bijna elke dag. Het liefst zat hij op het terras van de brasserie, tussen de bezoekers.” Dertig jaar later ontvangt het museum er jaarlijks zo’n 25.000. “Instanties zoals Westtoer, Toerisme Vlaanderen en Gemeente Koksijde helpen ons op de kaart te zetten. Ook onderling versterken de lokale musea elkaar, met uitwisselingen en doorverwijzingen. Samen sta je sterk.” Het ritme is namelijk anders dan in grootsteden. “Aan de kust is een museum zelden een doelbewuste trip, maar vaak een onverwachte stop tussen zon en zee.”

Geen audiogids, wel concerten

Bezoekers blijven boeien: daar ligt voor Ingrid de grootste uitdaging. Daarom blijven de deuren nog dicht tot de paasvakantie, terwijl haar derde biënnale expositie vorm krijgt. Tegelijk zoekt ze naar manieren om het publiek te verbreden. “Onze intieme concerten, tussen en geïnspireerd op de werken, zijn een groot succes. Ik zie ook nog yogasessies en podcasts voor me, net als initiatieven voor slechtzienden en kinderen. Jong geleerd is immers oud gedaan. Hou het wel hapbaar: een halfuur, slechts drie werken en ga erover in dialoog.” Digitaal blijft het museum bewust sober: geen audiogids en slechts één scherm. “Hier kijk je, lees je of laat je je begeleiden door een gids.” Toch droomt ze van één technologische toets. “Via AI zou ik Paul Delvaux graag opnieuw zélf de bezoekers laten ontvangen.”

Nooit aan haar eigen muur

Ingrid scherpt haar blik door ideeën te schetsen bij gidsen, vrijwilligers en bezoekers en inspiratie op te doen bij andere musea. In haar weinige vrije tijd blijft ze namelijk expo’s afschuimen: van 600 jaar KU Leuven tot Hans Op de Beeck: Nachtreis. “De papieren collectie van Museum de Reede in Antwerpen heeft mij onlangs enorm verrast, maar lokale musea en kunstenaarshuizen blijven mij het meest bekoren, zoals het James Ensorhuis in Oostende, het Permekemuseum in Jabbeke en het Peiremuzee in Knokke-Heist.” Haar Paul Delvaux-favorieten wisselen echter voortdurend. “Vandaag verkies ik zijn werk Le Jardin, maar zijn creaties rond de zee blijven voor mij een vaste waarde.” Iets voor in haar eigen woonkamer? “Daar denk ik zelfs niet aan. Kunst draait voor mij niet om bezit. Anders geniet alleen ik ervan.”